Tuesday, March 14, 2017

STANDART DİŞ ÖLÇÜLERİ

Türkiyede en yaygın olarak kullanılan vida cıvata standartları şunlardır. (Standartlara üzerine tıklayarak ulaşabilirsiniz)
A. AMERİKAN (ANSI)  VİDA-CİVATA   STANDARTLARI

Amerikan İnch serisi vida diş formları UNC ve UNF olarak belli standartlar altında gruplandırılmışlardır.

UNC, UNF, UNEF diş üstü, matkap çapı ve adım bilgilerini bulabileceğiniz tablo
UNC Thread ANSI B1.1
UNC – Unified Coarse Thread. The old definition NC – National Coarse is comparable with the metric thread. The new term UNC is comparable with the ISO metric thread. NC and UNC threads are interchangeable, in an similar manner to the metric and the ISO metric thread.
Nominal
Major
Major
Tapping
TPI
Pitch
Diameter
Diameter
Diameter
Drill Size
mm
Inch
mm
mm
1 – 64 UNC
0.073
1.854
1.50
64
0.397
2 – 56 UNC
0.086
2.184
1.80
56
0.453
3 – 48 UNC
0.099
2.515
2.10
48
0.529
4 – 40 UNC
0.112
2.845
2.35
40
0.635
5 – 40 UNC
0.125
3.175
2.65
40
0.635
6 – 32 UNC
0.138
3.505
2.85
32
0.794
8 – 32 UNC
0.164
4.166
3.50
32
0.794
10 – 24 UNC
0.190
4.826
4.00
24
1.058
12 – 24 UNC
0.216
5.486
4.65
24
1.058
1/4″ – 20 UNC
0.250
6.350
5.35
20
1.270
5/16″ – 18 UNC
0.313
7.938
6.80
18
1.411
3/8″ – 16 UNC
0.375
9.525
8.25
16
1.587
7/16″ – 14 UNC
0.438
11.112
9.65
14
1.814
1/2″ – 13 UNC
0.500
12.700
11.15
13
1.954
9/16″ – 12 UNC
0.563
14.288
12.60
12
2.117
5/8″ – 11 UNC
0.625
15.875
14.05
11
2.309
3/4″ – 10 UNC
0.750
19.050
17.00
10
2.540
7/8″ – 9 UNC
0.875
22.225
20.00
9
2.822
1″ – 8 UNC
1.000
25.400
22.85
8
3.175
1 1/8″ – 7 UNC
1.125
28.575
25.65
7
3.628
1 1/4″ – 7 UNC
1.250
31.750
28.85
7
3.628
1 3/8″ – 6 UNC
1.375
34.925
31.55
6
4.233
1 1/2″ – 6 UNC
1.500
38.100
34.70
6
4.233
1 3/4″ – 5 UNC
1.750
44.450
40.40
5
5.080
2″ – 4 1/2 UNC
2.000
50.800
46.30
4.5
5.644
2 1/4″ – 4 1/2 UNC
2.250
57.150
52.65
4.5
5.644
2 1/2″ – 4 UNC
2.500
63.500
58.50
4
6.350
2 3/4″ – 4 UNC
2.750
69.850
64.75
4
6.350
3″ – 4 UNC
3.000
76.200
71.10
4
6.350
3 1/4″ – 4 UNC
3.250
82.550
77.45
4
6.350
3 1/2″ – 4 UNC
3.500
88.900
83.80
4
6.350
3 3/4″ – 4 UNC
3.750
95.250
90.15
4
6.350
4″ – 4 UNC
4.000
101.600
96.50
4
6.350




UNF Thread ANSI B1.1
UNF – Unified National Fine Thread. Similar to UNC. UNC and UNF threads are the choices for the customary Unified screws and nuts.
Nominal
Diameter
Major
Diameter
Inch
Major
Diameter
mm
Tapping Drill
Size
mm
TPI
Pitch
mm
0 – 80 UNF
0.060
1.524
1.25
80
0.317
1 – 72 UNF
0.073
1.854
1.55
72
0.353
2 – 64 UNF
0.068
2.184
1.90
64
0.397
3 – 56 UNF
0.099
2.515
2.15
56
0.453
4 – 48 UNF
0.112
2.845
2.40
48
0.529
5 – 44 UNF
0.125
3.175
2.70
44
0.577
6 – 40 UNF
0.138
3.505
2.95
40
0.635
8 – 36 UNF
0.164
4.166
3.50
36
0.705
10 – 32 UNF
0.190
4.826
4.10
32
0.794
12 – 28 UNF
0.216
5.486
4.70
28
0.907
1/4″ – 28 UNF
0.250
6.350
5.50
28
0.907
5/16″ – 24 UNF
0.313
7.938
6.90
24
1.058
3/8″ – 24 UNF
0.375
9.525
8.50
24
1.058
7/16″ – 20 UNF
0.438
11.112
9.90
20
1.270
1/2″ – 20 UNF
0.500
12.700
11.50
20
1.270
9/16″ – 18 UNF
0.563
14.288
12.90
18
1.411
5/8″ – 18 UNF
0.625
15.875
14.50
18
1.411
3/4″ – 16 UNF
0.750
19.050
17.50
16
1.587
7/8″ – 14 UNF
0.875
22.225
20.40
14
1.814
1″ – 12 UNF
1.000
25.400
23.25
12
2.117
1 1/8″ – 12 UNF
1.125
28.575
26.50
12
2.117
1 1/4″ – 12 UNF
1.250
31.750
29.50
12
2.117
1 3/8″ – 12 UNF
1.375
34.925
32.75
12
2.117
1 1/2″ – 12 UNF
1.500
38.100
36.00
12
2.117





UNEF Thread ANSI B1.1
UNEF – Unified Extra Fine Thread, which is used for special purposes.
Nominal
Diameter
Major
Diameter
Inch
Major
Diameter
mm
Tapping Drill
Size
mm
TPI
Pitch
mm
12 – 80 UNEF
0.216
5.486
4.80
32
0.794
1/4″ – 32 UNEF
0.250
6.350
5.70
32
0.794
5/16″ – 32 UNEF
0.313
7.938
7.25
32
0.794
3/8″ – 32 UNEF
0.375
9.525
8.85
32
0.794
7/16″ – 28 UNEF
0.438
11.112
10.35
28
0.907
1/2″ – 28 UNEF
0.500
12.700
11.80
28
0.907
9/16″ – 24 UNEF
0.563
14.288
13.40
24
1.058
5/8″ – 24 UNEF
0.625
15.875
15.00
24
1.058
11/16″ – 24 UNEF
0.688
17.462
16.60
24
1.058
3/4″ – 20 UNEF
0.750
19.050
18.00
20
1.270
13/16″ – 20 UNEF
0.813
20.638
19.60
20
1.270
7/8″ – 20 UNEF
0.875
22.225
21.15
20
1.270
15/16″ – 20 UNEF
0.938
23.812
22.70
20
1.270
1″ – 20 UNEF
1.000
25.400
24.30
20
1.270
1 1/16″ – 18 UNEF
1.063
26.988
25.80
18
1.411
1 1/8″ – 18 UNEF
1.125
28.575
27.35
18
1.411
1 1/4″ – 18 UNEF
1.250
31.750
30.55
18
1.411
1 5/16″ – 18 UNEF
1.313
33.338
32.10
18
1.411
1 3/8″ – 18 UNEF
1.375
34.925
33.70
18
1.411
1 7/16″ – 18 UNEF
1.438
36.512
35.30
18
1.411
1 1/2″ – 18 UNEF
1.500
38.100
36.90
18
1.411
1 9/16″ – 18 UNEF
1.563
39.688
38.55
18
1.411
1 5/8″ – 18 UNEF
1.625
41.275
40.10
18
1.411
1 11/16″ – 18 UNEF
1.688
42.862
41.60
18
1.411





BORU DİŞLERİ
Türkiyede yaygın olarak hem ANSI standartlarındaki NPT boru dişleri, hemde BS standartlarındaki BSPT dişler kullanılmaktadır. Bunların hem nominal dış çapları hem de bir inch boydaki diş sayıları birbirlerinden farklıdır.
Diğer önemli farklar;
  • BSPT dişlerin diş açısı 550 (withworthiken NPT dişler 600 dir.
  •  BSPT boru dişleri başında R harfi ile birlikte belirtilirler  (örnek: R 3/4").
  •  NPT dişler konik olup eksenle 1047' derece açı yapar 
  •  BSPT dişler hem silindirik hem konik olarak temin edilebilirler. 
NPT ve BSPT boru diş ölçülerini aşağıdaki tablodan bulabilirsiniz.





Amerikan NPT Boru diş standartları
Türkiyede tesisat borulamada en yaygın olarak kullanılan boru diş standartları Amerikan NPT (Nominal Pipe Threads) boru dişleridir. Diş açısı 600  olan NPT Boru dişlerinin temel özelliği konik olmaları nedeni ile manşona sıkıldıkça radyal yönde boşlukların azalarak sızdırmazlığın sağlanmasıdır. Konik açısı eksenle 10 47' dir.
BSPT Boru dişleri
BS 21-  DIN 2999
Avrupa birliğinde ve artık Türkiyede bu boru dişleri özellikle hidrolik devre bağlantılarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Diş açıları 550 olup hem konik hem silindirik olarak temin edilebilmektedirler. Bu dişler gösterimde R harfi ile birlikte belirtilmektedir.
4. ACME Vida-Civata standartları   
   ACME standartları ANSI standartlarının genel amaçlar için revize edilmiş şeklidir. Bu standartların en fazla kullanılan sınıfı 2G sınıfında ve daha az boşluklu olanlarıdır.
Bu vida normu Türkiyede TRAPEZ VİDA olarak bilinir ve daha çok hareket iletmek için kullanılır. Örnek: Tornalarda kalemin bağlandığı arabanın hareketi için kullanılan ana mil, Megeneyi sıkıştırmak için kullanılan ortadan geçen vida vs.











B.  İNGİLİZ (BS) VİDA-CİVATA  STANDARTLARI
Belli başlı ingiliz vida-civata standartları şunlardır;

1. Withworth vidalar (BSW)
Whithworth vidaların diğerlerinden en büyük farkı diş açısının 55 derece olmasıdır. Bu vida normu standartlaştırılmış ilk vida normudur. Bu standart artık yerini Amerikan UN ve Metrik serisi vidalara bırakmıştır. Withworth vidalar bugün daha çok avrupa ülkelerinde boru diş standartlarında kullanılmaktadır.





WHITWORTH NORMAL VİDA ve SOMUN      




CiVATA
SOMUN
VİDA ANMA ÇAPI
VİDA
DİŞ ÜSTÜ ÇAPI
D
VİDA DİŞ DİBİ ÇAPI
d1
VİDA ADIMI (Hatve)
Parmakta Diş Adeti
Anahtar Ağzı
50 mm
Boyunda vidanın ağırlığı 1000 Ad/kg
Matkap Çapı
Mm
1000 Ad/kg Somun
1/16
1,587
1,045
0,423
60


1,2

3/32
2,381
1,703
0,529
48


1,9

1/8
3,175
2,362
0,635
40


2,5

5/32
3,969
2,952
0,793
32


3,2

3/16
4,762
3,407
1,058
24


3,6

7/32
5,556
4,201
1,058
24


4,5

1/4
6,350
4,724
1,270
20
11,11
14,5
5,1
3,36
5/16
7,938
6,131
1,411
18
12,7
23,2
6,5
5,03
3/8
9,515
7,492
1,588
16
14,28
34,6
7,9
7,28
7/16
11,113
8,789
1,814
14
15,87
46,6
9,2
12,9
1/2
12,700
9,990
2,117
12
19,05
67,1
10,5
16,88
5/8
15,876
12,916
2,309
11
23,81
108,0
13,5
33,4
3/4
19,051
15,798
2,540
10
28,57
164
16,5
53,5
7/8
22,226
18,611
2,822
9
33,33

19,25
86,1
1
25,401
21,335
3,175
8
38,1

22
128,1
1 1/8
28,576
23,929
3,629
7
42,8

24,5
183,2
1 1/4
31,751
27,104
3,629
7
47,7

27,5

1 1/8
34,926
29,505
4,233
6


30,5

1 1/2
38,101
32,680
4,233
6


33,5





2.ISO Metrik vidalar
Tüm dünyada artık metrik sisteme geçildiğinden BS standartları altında ISO Metrik vida standartları oluşturulmuş bulunmaktadır.
ISO Metrik vidalar (ISO 68-1) Standartları altında özellikleri belirlenmiştir.

D. ALMAN (DIN) VİDA-CİVATALAR STANDARTLARI
Türkiye de en yaygın olarak kullanılmakta olan vidalar DIN standartlarında olan vidalardır.
.


Metrik Diş Tablosu

Anma Ölçüsü
Diş Üstü Çap
Diş Üstü Çap
(inch)
Adım
Matkap Çapı
(mm)
Matkap Çapı
(inch)
M1.6 x 0.35
1,6mm
.0630
.35
1,25mm
#55
M2 x 0.4
2mm
.0787
.4
1,6mm
#52
M2.5 x 0.45
2,5mm
.0984
.45
2,05mm
#46
M3 x .05
3mm
.1181
.5
2,5mm
#39
M3.5 x 0.6
3,5mm
.1378
.6
2,9mm
#32
M4 x 0.7
4mm
.1575
.7
3,3mm
#30
M5 x 0.8
5mm
.1969
.8
4,2mm
#19
M6 x 1
6mm
.2362
1
5mm
#8
M8 x 1.25
8mm
.3150
1.25
6,8mm
H
M8 x 1
8mm
.3150
1
7mm
J
M10 x 1.5
10mm
.3937
1.5
8,5mm
R
M10 x 1.25
10mm
.3937
1.25
8,8mm
11/32
M12 x 1.75
12mm
.4724
1.75
10,2mm
13/32
M12 x 1.25
12mm
.4724
1.25
10,8mm
27/64
M14 x 2
14mm
.5512
2
12mm
15/32
M14 x 1.5
14mm
.5512
1.5
12,5mm
1/2
M16 x 2
16mm
.6299
2
14mm
35/64
M16 x 1.5
16mm
.6299
1.5
14,5mm
37/64
M18 x 2.5
18mm
.7087
2.5
15,5mm
39/64
M18 x 1.5
18mm
.7087
1.5
16,5mm
21/32
M20 x 2.5
20mm
.7874
2.5
17,5mm
11/16
M20 x 1.5
20mm
.7874
1.5
18,5mm
47/64
M22 x 2.5
22mm
.8661
2.5
19,5mm
49/64
M22 x 1.5
22mm
.8661
1.5
20,5mm
13/16
M24 x 3
24mm
.9449
3
21mm
53/64
M24 x 2
24mm
.9449
2
22mm
7/8
M27 x 3
27mm
1.0630
3
24mm
15/16
M27 x 2
27mm
1.0630
2
25mm
1